Foto: Wim Rossiers

WAT
U DEED TEGEN SCHOOLUITVAL, IS MARGINAAL

Marc
Swyngedouw (professor politieke sociologie, lid raad van bestuur Autonoom
Gemeentebedrijf Stedelijk Onderwijs, kandidaat sp.a bij de gemeenteraadsverkiezingen
n° 20)

·
A’REA 2020
bereikte 601 van de ca. 6.500 leerlingen op het Kiel. En biedt dus geen
antwoord op de ongekwalificeerde uitstroom.

·
In de
communicatie heeft de schepen het altijd over € 1.000.000 voor A’REA 2020. In werkelijkheid
ging er in het schooljaar 2017-2018 niet eens € 400.000 naar de projecten van A’REA
2020.

·
Het budget
daalde in 2018 naar 731.094€. De doelstellingen
werden niet gehaald.

·
Per
bereikte leerling kostte A’REA 2020 liefst € 641.

·
Het
KAAP-project om ouders Nederlands te leren, bereikte 155 deelnemers is 5
scholen.

·
Wij willen het
anders en beter!

Geachte
heer Claude Marinower – schepen van Onderwijs in Antwerpen,

Het was jammer dat u op 7 september
ll. zonder u te verontschuldigen niet
aanwezig was
op de enige raad van bestuur van het Autonoom Gemeentebedrijf
Stedelijk Onderwijs (AGSO) die uitsluitend over
de kwaliteit van het onderwijs
ging. Deze raad kwam er op mijn
uitdrukkelijke vraag – die vraag dateert overigens al van januari 2018. Het was
deze bestuursperiode (2013-2018) de eerste raad van bestuur die uitsluitend over de kwaliteit van het Antwerpse
Stedelijk Onderwijs ging. Vreemd toch, dat het bestuur van het Stedelijk Onderwijs
het zelden of nooit over de kwaliteit van het onderwijs heeft? We hadden op uw
vraag de vergadering een halfuur vervroegd zodat u zeker present kon tekenen. Helaas
had u uiteindelijk belangrijkere dingen om handen dan het bespreken van de
kwaliteit van het onderwijs in de stadsscholen, nochtans uw quasi enige
bevoegdheid. Dat belette u dan weer niet om vervolgens een persconferentie te
geven over de inhoud van de vergadering die u niet had bijgewoond.

Ik las dat u zichzelf een diploma van goed werk hebt uitgereikt voor uw
prestaties van de afgelopen zes jaar. Dat gebeurde naar aanleiding van uw – weinig
kritische – zelfevaluatie in Gazet van Antwerpen (20.09.18). Trots klopt u zich
op de borst over A’REA 2020. U heeft volgens eigen zeggen het middel gevonden
om de torenhoge ongekwalificeerde uitstroom van leerlingen in Antwerpen te
keren. Die uitstroom is inderdaad een drama. De laatste tien jaar hebben in onze stad afgerond 14.000 jongeren zonder kwalificatie of diploma de banken van het
secundair onderwijs verlaten. Sinds 2010-2011 was de ongekwalificeerde
uitstroom wel in dalende lijn gegaan. Dat was de verdienste van uw voorganger Robert
Voorhamme (sp.a) die onder meer het antizittenblijven- en het antispijbelplan lanceerde.
Jammer genoeg is de ongekwalificeerde uitstroom onder uw beleid terug gestegen naar
20,7 % in 2015-2016 (het meest recente cijfer). Dat is dubbel zoveel als in
Vlaanderen en slechter dan het Nederlandstalig onderwijs in Brussel (een stad met
nog meer kansengroepen dan Antwerpen).

Maar nog eens,
volgens u biedt A’REA 2020 het antwoord op de ongewenste ongekwalificeerde
uitstroom. Dat plan werd om te beginnen uitsluitend in de wijk het Kiel (en de
grens met Hoboken) uitgerold. Het Kiel telt ca. 6.500 leerlingen (basis- en
secundair onderwijs samen). Die bezoeken 16 basisscholen en 9 secundaire scholen
op het Kiel (en de grens met Hoboken). Alles samen gaat het dus om 25 scholen. In
uw verkiezingscampagne en die van uw lijsttrekker stelt u dat A’REA 2020 een
proefproject is dat momenteel ‘6.000 kansarme kinderen ondersteunt en begeleidt
op het Kiel’. Laat me toe daar sterke en onderbouwde twijfels bij te hebben.

Met A’REA 2020
bereikt u in het schooljaar 2017-2018 schooljaar op het Kiel en omgeving 16 van
de 25 scholen. Het speerpunt ‘leertijduitbreiding’ bereikt 9 scholen in het basisonderwijs
en 7 in het secundair onderwijs. Dat lijkt een behoorlijk aantal. Maar dat is
het alleen op het eerste gezicht. Met het speerpunt ‘ouder‐ en kleuterparticipatie’
bereikt u amper 9 basisscholen. Dat is absoluut onvoldoende. Zonder een gedegen
evaluatie – waar we in de raad van bestuur al meer dan een jaar om vragen – zegt
u in uw verkiezingscampagne: ‘Dat programma gaan we uitbreiden naar vijf andere
wijken.’ Maar wat als A’REA 2020 geen resultaten oplevert, zoals in Rotterdam
het geval was? Waarom spant u het paard voor de kar?

Laten we het
belangrijkste project van het speerpunt ‘ouderparticipatie’ eens bekijken. Dat is
het KAAP-project waar
ouders (nieuwkomers) Nederlands leren. Ze doen dat in een groepje in de school
van hun kind. Zo leren ze bovenop het Nederlands ook nog iets over de werking
van ons onderwijs. Welnu, op het Kiel bereikte u daarmee in 2017 welgeteld… 155 deelnemers. In de hele stad waren
er dat amper 241. Binnen A’REA 2020 participeren hierin 5 van de 25 scholen op
het Kiel. In heel de stad participeren maar 7 (zeven!) van de 352 scholen. In een stad waar 80% van de leerlingen
in het basisonderwijs thuis géén Nederlands spreekt, is dat zonder meer ondermaats.

Nemen we kort de
andere projecten onder de loep. U rekent voor de vorming van leerkrachten op Teach
for Belgium
(TfB)
, een vzw die de onderwijsgelijkheid in België wil
vergroten. De vzw vormt pas-afgestudeerden en al actieve leerkrachten in het
lesgeven aan jongeren met een laag sociaaleconomisch profiel (Het Laatste Nieuws
4/9/18). Helaas heeft TfB een partnerschap met slechts 7 (zeven!) scholen in Antwerpen, waarvan één op het Kiel. De op het
Kiel georganiseerde Summer Academy trok
150 à 200 leerlingen, maar die kwamen wel uit heel Vlaanderen. TfB vormt
jaarlijks 15 à 20 leerkrachten – opnieuw in heel Vlaanderen.

Voor de verhoging
van de kleuterparticipatie aan het onderwijs krijgt u steun van het Asiel-
Migratie en Integratiefonds (AMIF) van de
Europese Unie. Dat werkt aan grotere kleuterparticipatie, met de nadruk op
derdelanders. Helaas doen daar slechts 4
(vier!) scholen
aan mee. In het kader van het project Mijn buurt, mijn school (waarin schoolkeuze en kennis van het onderwijssysteem
centraal staan) bezochten 20 (twintig!) ouders samen 11 scholen
in kader van de kleuterparticipatie. Het project Tutoriaat waarin universiteitsstudenten leerlingen in het secundair
onderwijs begeleiden met het oog op verder studeren bereikt 2 (twee!) scholen en 48 leerlingen in het gebied van A’REA
2020.

Uw sterprogramma Let’s go Urban (dans en sport) bereikte
in 2017-2018 143 leerlingen in 7
scholen. Studio Compass (creatief
werk met leerlingen tussen 9 – 12 jaar oud) bereikte jammer maar helaas slechts
144 leerlingen in 2 scholen. Kras
jongerenwerking
heeft 163 leerlingen
in 5 scholen op de teller en het project
Kunstkuren
(deeltijds kunstonderwijs op school) 151 leerlingen in 7
scholen.
Tot slot bereikt Leesbeesten
slecht 60 leerlingen. In welgeteld… 1
(één!) school.

Laat me toe, mijnheer
de schepen, dit marginale bereikcijfers
te noemen. Zo zult u de
ongekwalificeerde uitstroom op het Kiel en in de rand van Hoboken dus niet naar
beneden halen.
Als de leerlingen die participeren aan A’REA 2020 slechts
aan één activiteit zouden deelnemen (wat vermoedelijk niet het geval is want het
zijn steeds dezelfde scholen die participeren aan de activiteiten
leertijduitbreiding) dan zijn maximaal
601 van de 6.500 leerlingen
van het Kiel betrokken. Dat is iets meer dan 9% van de
doelgroepleerlingen. Dat is veel te weinig om de schooluitval structureel tegen
te gaan.

Bij de aanvang van ‘Children’s zone’
– nadien omgedoopt tot A’REA 2020 – stelde u de som van één miljoen euro per jaar in het vooruitzicht voor het Kiel. In
realiteit gaf u in het schooljaar 2017-2018
daadwerkelijk minder dan 400.000 uit
voor alle projecten (388.954 euro)
. Waar de overige 600.000 euro heen gaan,
is een raadsel. Feit is dat het bereiken van één leerling in het schooljaar 2017-2018 u minimaal 647,18€ euro kostte (zonder de
overhead). En dat u momenteel ‘6.000 kansarme kinderen ondersteunt
en begeleidt op het Kiel’ is een leugen. Dit
soort van communicatie
heeft tegenwoordig een naam: fake news.

Dat
kan dus anders en veel beter! Meneer Marinower, we willen niet nog eens zes jaar wachten voordat we weten of A’REA 2020 echt
werkt. We hebben u al gewezen op de succesvolle
programma’s tegen schooluitval in Toronto (Canada) en Londen (VK)
. We
moeten het wiel niet terug uitvinden, maar het aanzwengelen. Laten we het doel van sp.a delen om tegen 2030 de ongekwalificeerde uitstroom in Antwerpen
terug te brengen tot 5%. Een zeer
ambitieuze maar noodzakelijke doelstelling. Want falen is geen optie.

Met
sp.a willen we dat veel meer
leerlingen met een diploma op zak de school verlaten. Uit het urgentieplan tegen de ongekwalificeerde
uitstroom van sp.a Antwerpen
selecteren we enkele voorstellen die we snel willen
realiseren en waarvan we zeker weten dat ze werken.

· Wij willen met KAAP
minimaal 10 keer meer ouders
bereiken. Jaarlijks 2.500 ouders die
Nederlands leren in minimaal 125 scholen.

· We willen een stevig uitgebouwd en over het hele
grondgebied uitgerold naschools
programma
dat sportieve, creatieve
en samenlevingsgerichte activiteiten
aanbiedt aan alle kinderen. Voor- en naschoolse opvang is meer dan
babysitten.

·
We willen kleinere klassen of klassen met
meer dan één leerkracht
, te beginnen met het eerste en tweede leerjaar van
de lagere school.

·
We installeren een buddysysteem voor het inspireren en
motiveren van maatschappelijk kwetsbare kinderen in de lagere school. In samenwerking
met de Universiteit Antwerpen en het project Tutoriaat.

·
We sluiten een stadspact
voor het vakonderwijs
, met daarin een publiek-private gereedschapsnatie met basisgereedschap voor alle
leerlingen. De stad zorgt er als regisseur voor dat alle leerlingen uit het vakonderwijs
een goede stageplaats vinden.

·
We sluiten een banenpact met
het bedrijfsleven zodat jongeren met een beroepsopleiding een gegarandeerde
werkplek hebben.

Met hoogachting

Marc Swyngedouw